Logo GGD Twente

Gezondheidsbevordering

Ging GGD Twente in 2021 met
meer of minder dan 7 Twentse gemeenten een samenwerking aan omtrent het project
JOGG – Gezonde Jeugd,
Gezonde Toekomst?

Quiz achtergrond om tekst leesbaar te maken.
Naar beneden scrollen om verder te lezen


‘Er liggen legio kansen om de gezondheid 

in Twente verder te verbeteren’

Foto van Tessa Huisjes

Tessa Huisjes

Adviseur Gezondheidsbevordering

Gezondheid is meer dan alleen het lichamelijke aspect. Gezond zijn of je gezond voelen betekent ook dat je een goede mentale conditie hebt, lekker in je vel zit en meedoet aan de maatschappij. Daarom stimuleerden adviseurs Gezondheids-
bevordering van GGD Twente ook in 2021 een gezonde levensstijl en een gezonde leefomgeving in Twente. Niet als alleenstaande partij, maar juist in samenwerking met de 14 Twentse gemeenten, maatschappelijke organisaties, eerstelijns professionals en sportverenigingen. Adviseur Judith Waleczek. ‘Door corona kreeg het belang van een goede gezondheid een boost. En dat had weer een stimulerende uitwerking op onze integrale aanpak.’

Foto van Marja Elders

Marja Elders

Adviseur Gezondheidsbevordering

‘In een gezonde leefomgeving worden alle gezondheidsaspecten meegenomen,
zowel op fysiek-, mentaal- als omgevingsvlak’, aldus Marja Elders, adviseur Milieu en Gezondheid bij GGD Twente. ‘Als bewoner heb je bijvoorbeeld behoefte aan een fijne woon- en werkplek en voldoende sociale contacten. Je geniet er van gezonde lucht en voldoende stilte. Er zijn groenvoorzieningen waar je je kunt ontspannen en voldoende faciliteiten waardoor je lekker kunt bewegen. Kortom, de basis van Gezondheids-
bevordering is dat in je woon-, werk- of leefomgeving de gezonde keuze de makkelijke keuze wordt en dat de focus ligt op gezondheid en gedrag en minder op zorg en ziekte.’

‘IN TWENTE VOELEN
WE GEZAMENLIJK DE
VERANTWOORDELIJKHEID
OM DE LEEFOMGEVING
EN GEZONDHEID VAN ONZE INWONERS TE VERBETEREN’

- Tessa Huisjes

Foto van Judith Waleczek

Judith Waleczek

Adviseur Milieu en Gezondheid

DE INTEGRALE AANPAK

Als de Rijksoverheid in 2018 samen met meer dan 70 maatschappelijke organisaties het Nationaal Preventieakkoord sluit, ziet Judith dit als een bevestiging van de integrale aanpak binnen GGD Twente. ‘In het Nationaal Preventieakkoord staan
meer dan 200 afspraken om Nederlanders gezonder te maken. Met name door te voorkomen dat mensen ziek worden door roken, overgewicht en alcohol. Binnen
GGD Twente waren we hier al langer mee bezig. Daarnaast kijken we nog breder
naar gezondheid. Deelname aan de maatschappij, zingeving, mentale gezondheid
en dagritme zijn namelijk allemaal aspecten die eraan bijdragen dat je je gezond
voelt. De Bestuursagenda en de samenwerking binnen de Twentse Koers zijn
hiervoor belangrijke kaders.’

EXTRA AANDACHT VOOR GEZONDHEID

Door de coronapandemie krijgt de brede kijk op gezondheid van GGD Twente in 2020 en 2021 een extra boost. Judith: ‘Mensen beseffen dat hun gezondheid naast roken, ongezond voedsel en alcohol ook beïnvloed wordt door bijvoorbeeld onregelmatig-heden in werk of school en het ontbreken van sociale contacten en uitgaans-mogelijkheden. Daarom hebben we de website 'Gezond leven" voor de inwoners van Twente gemaakt, zodat ze kunnen lezen hoe ze aan de slag kunnen met het verbeteren van hun gezondheid.’

DE INVOERING VAN DE OMGEVINGSWET

‘De afgelopen jaren zijn al veel voorbereidingen getroffen voor de invoering van de Omgevingswet. Ook in Twente werken gemeenten en de ketenpartners al veel meer samen aan een gezonde en veilige leefomgeving, in de geest van de Omgevingswet. Ook deze wet kan een stimulerende uitwerking hebben op onze integrale aanpak
van Gezondheidsbevordering', aldus Marja Elders. ‘De Omgevingswet combineert diverse wetten, waaronder de Natuurwet, de Milieuhinderwet en de Geurhinderwet,
in 1 nieuwe wet. Voor ons is het vooral belangrijk dat een gezonde leefomgeving
één van de doelstellingen van de Omgevingswet is.’

VRIJHEID EN KANSEN

En juist omdat gezondheid expliciet als aandachtspunt wordt omgeschreven,
biedt dit GGD Twente en de 14 Twentse gemeenten de kans om meer gezondheids-
bevorderende aspecten in de ruimtelijke plannen op te nemen, zo verwacht Marja. ‘Eerder adviseerden we dergelijke plannen ook wel, maar door het vrijblijvende karakter kwamen ze minder goed van de grond. De invoering van de Omgevingswet kan hier verandering in brengen. Daarnaast heeft de nieuwe wet verstrekkende gevolgen voor de ambtenaren op het gemeentehuis. De afdeling Ruimtelijke Ordening zal haar plannen bijvoorbeeld moeten gaan afstemmen met de afdelingen Publieke Gezondheid, Sport en Jeugd. Dat is in het begin natuurlijk best een zoektocht
waarbij wij kunnen ondersteunen en adviseren. In mijn ogen biedt de Omgevingswet gemeenten meer bestuurlijke vrijheid én prachtige kansen op het gebied van een gezonde leefomgeving.’

‘SINDS FEBRUARI 2021 HEBBEN WE 6 KEER MET GEMEENTEN
EN KETENPARTNERS AAN DE OMGEVINGSTAFEL GEZETEN’

- Marja Elders

OVERLEG AAN DE OMGEVINGSTAFEL

Niet alleen de 14 Twentse gemeenten zullen moeten wennen aan het nieuwe speelveld. ‘Ook binnen GGD Twente is het belangrijk dat de verschillende afdelingen nog meer gaan samenwerken, expertises bundelen en uitdagingen GGD-breed aanpakken’, aldus Judith Waleczek. ‘Daarom werken de adviseurs vanuit de afdelingen sinds kort meer samen op het gebied van gezondheidsbescherming
en gezondheidsbevordering.’ Marja Elders: ‘Daarnaast zijn we in 2021 samen
de boer op gegaan om gemeenten te adviseren over de impact en kansen rondom
de Omgevingswet. Sinds februari 2021 hebben we onder meer 6 keer met
gemeenten en ketenpartners aan de Omgevingstafel gezeten (odtwente.nl)
om alvast de randvoorwaarden en kansen voor gezondheid rondom ruimtelijke initiatieven op basis van de Omgevingswet te bespreken.’

JOGG – GEZONDE JEUGD, GEZONDE TOEKOMST

Het is niet zo dat GGD Twente door de komst van de Omgevingswet voor het
eerst met andere partijen gaat samenwerken. Die samenwerking zit hem ook al
jaren in de Bestuursagenda en Twente Koers, kaders van waaruit GGD Twente werkt. Zo is Tessa Huisjes als adviseur Gezondheidsbevordering vanuit GGD Twente bijvoorbeeld regiocoördinator voor JOGG: Gezonde jeugd, gezonde toekomst.
‘Deze aanpak helpt gemeenten, bedrijven en organisaties om de transitie te
maken naar een maatschappij waarin de jeugd gezond kan opgroeien en iedereen
kan meedoen. Hierbij wordt de verantwoordelijkheid niet bij het individu gelegd,
maar werken we collectief en domein overstijgend aan het gezonder maken van
de leefomgeving. Zodat de gezonde keuze weer de makkelijke keuze wordt voor iedereen. Denk bijvoorbeeld aan veilige speelmogelijkheden in de wijk, scholen die in het lesprogramma mentaal welbevinden bespreken en een gezonde sportomgeving.
In de zomer van 2021 zijn we in Twente gestart met de JOGG-aanpak. Maar liefst
9 van de 14 gemeenten tekenden de samenwerkingsovereenkomst. Vorig jaar
hebben we samen de ambities voor de regio vastgelegd en in 2022 sluit de 10e gemeente aan. Dat vind ik zeker een succes! Door regionaal te verbinden, slim te organiseren en het onderling delen van goede voorbeelden, ontstaat samenhang en wordt de impact op de leefomgeving en de gezondheid voor Twentenaren groter.’

‘DOOR SAMEN TE WERKEN
EN VAN ELKAAR TE LEREN, NEEMT HET AANTAL ROOKVRIJE PLEKKEN IN TWENTE TOE’

- Judith Waleczek

DE BEWEGING KOMT OP GANG

In samenwerking met de Twentse gemeenten adviseert Judith sportverenigingen, kinderopvanglocaties of bijvoorbeeld kinderboerderijen hoe ze een rookvrije omgeving kunnen realiseren. ‘Door samen te werken en van elkaar te leren, neemt het aantal rookvrije plekken in Twente toe. Er is een echte beweging op gang gekomen. Steeds meer gemeenten, organisaties en inwoners nemen het initiatief om plekken rookvrij te maken, zoals sportverenigingen, speelplekken, entrees van gebouwen en bushaltes. Daarnaast wordt het voor rokers steeds duidelijker waar ze terecht kunnen voor passende ondersteuning bij het stoppen met roken. Tevens hebben zorgprofessionals handvatten ontvangen om het gesprek aan te gaan en vervolgens goed te verwijzen naar ondersteuningsmogelijkheden. Het is belangrijk roken bespreekbaar te maken
in de spreekkamer. Kortom, de rookvrije generatie breidt zich uit, waardoor rookvrij steeds meer de norm wordt.’

ADVISEREN, ONDERSTEUNEN, ENTHOUSIASMEREN, VERBINDEN ÉN FACILITEREN

Marja Elders sluit af. ‘Het gevolg van het Nationaal Preventie-akkoord, het coronavirus, de brede kijk op gezondheid en de Omgevingswet is dat de samenwerking tussen GGD Twente, de 14 Twentse gemeenten en andere ketenpartners veel intenser wordt. En dat is goed, want daardoor kunnen we ook echt werken aan gezondheid in plaats van ziekte, mede dankzij projecten als JOGG – Gezonde Jeugd, Gezonde Toekomst en Rookvrije Generatie. Bij een nieuw project gaan we zo snel mogelijk met elkaar in gesprek en zorgen we ervoor dat ook de inwoners in Twente zoveel mogelijk aan-sluiten. Het is mooi om te zien dat wij als GGD Twente meerwaarde kunnen bieden door onze kennis en kunde te delen en zo gemeenten adviseren, ondersteunen, enthousiasmeren, faciliteren én verbinden. Samen zullen we legio kansen aangrijpen om de gezondheid in Twente verder te verbeteren.’

‘DOOR ONZE KENNIS EN
KUNDE TE DELEN KUNNEN
WE GEMEENTEN ADVISEREN, ONDERSTEUNEN, ENTHOUSIASMEREN, FACILITEREN ÉN VERBINDEN’

- Marja Elders

Offline: This content can only be displayed when online.
Offline: This content can only be displayed when online.
Offline: This content can only be displayed when online.
Logo GGD Twente

Ging GGD Twente in 2021 met
meer of minder dan 7 Twentse gemeenten een samenwerking aan omtrent het project
JOGG – Gezonde Jeugd,
Gezonde Toekomst?

Quiz achtergrond om tekst leesbaar te maken.

‘Er liggen legio kansen om
de gezondheid in Twente
verder te verbeteren’

Foto van Tessa Huisjes

Tessa Huisjes

Adviseur Gezondheidsbevordering

Foto van Marja Elders

Marja Elders

Adviseur Gezondheidsbevordering

Foto van Judith Waleczek

Judith Waleczek

Adviseur Milieu en Gezondheid

Gezondheid is meer dan alleen het lichamelijke aspect. Gezond zijn of je
gezond voelen betekent ook dat je een
goede mentale conditie hebt, lekker in je
vel zit en meedoet aan de maatschappij. Daarom stimuleerden de adviseurs Gezond-heidsbevordering van GGD Twente ook
in 2021 een gezonde levensstijl en een gezonde leefomgeving in Twente. Niet als alleenstaande partij, maar juist in samen-
werking met de 14 Twentse gemeenten, maatschappelijke organisaties, eerstelijns professionals en sportverenigingen. Adviseur Judith Waleczek. ‘Door corona kreeg het belang van een goede gezondheid een boost. En dat had weer een stimulerende uitwerking op onze integrale aanpak.’

‘In een gezonde leefomgeving worden alle gezondheidsaspecten meegenomen, zowel op fysiek-, mentaal- als omgevingsvlak’, aldus Marja Elders, adviseur Milieu en Gezondheid bij GGD Twente. ‘Als bewoner heb je bijvoorbeeld behoefte aan een fijne woon- en werkplek en voldoende sociale contacten. Je geniet er van gezonde lucht en voldoende stilte. Er zijn groenvoorzieningen waar je je kunt ontspannen en voldoende faciliteiten waardoor je lekker kunt bewegen. Kortom, de basis van Gezondheids-
bevordering is dat in je woon-, werk-
of leefomgeving de gezonde keuze de makkelijke keuze wordt en dat de focus
ligt op gezondheid en gedrag en minder
op zorg en ziekte.’

‘IN TWENTE VOELEN
WE GEZAMENLIJK DE
VERANTWOORDELIJKHEID
OM DE LEEFOMGEVING
EN GEZONDHEID VAN ONZE INWONERS TE VERBETEREN’

- Tessa Huisjes

DE INTEGRALE AANPAK

Als de Rijksoverheid in 2018 samen met meer dan 70 maatschappelijke organisaties het Nationaal Preventieakkoord sluit,
ziet Judith dit als een bevestiging van de integrale aanpak binnen GGD Twente.
‘In het Nationaal Preventieakkoord staan
meer dan 200 afspraken om Nederlanders gezonder te maken. Met name door te voorkomen dat mensen ziek worden door roken, overgewicht en alcohol. Binnen
GGD Twente waren we hier al langer mee bezig. Daarnaast kijken we nog breder
naar gezondheid. Deelname aan de maatschappij, zingeving, mentale gezondheid
en dagritme zijn namelijk allemaal aspecten die eraan bijdragen dat je je gezond
voelt. De Bestuursagenda en de samen-
werking binnen de Twentse Koers zijn
hiervoor belangrijke kaders.’

EXTRA AANDACHT VOOR GEZONDHEID

Door de coronapandemie krijgt de brede kijk op gezondheid van GGD Twente in 2020 en 2021 een extra boost. Judith: ‘Mensen beseffen dat hun gezondheid naast roken, ongezond voedsel en alcohol ook beïnvloed wordt door bijvoorbeeld onregelmatigheden in werk of school en het ontbreken van sociale contacten en uitgaansmogelijkheden. Daarom hebben we de website 'Gezond leven' voor de inwoners van Twente gemaakt, zodat ze kunnen lezen hoe ze aan de slag kunnen met het verbeteren van hun gezondheid.’

DE INVOERING VAN DE OMGEVINGSWET

‘De afgelopen jaren zijn al veel voor-
bereidingen getroffen voor de invoering
van de Omgevingswet. Ook in Twente
werken gemeenten en de ketenpartners
al veel meer samen aan een gezonde en veilige leefomgeving, in de geest van de Omgevingswet. Ook deze wet kan een stimulerende uitwerking hebben op onze integrale aanpak van Gezondheids-
bevordering’, aldus Marja Elders.
‘De Omgevingswet combineert diverse wetten, waaronder de Natuurwet, de Milieuhinderwet en de Geurhinderwet,
in 1 nieuwe wet. Voor ons is het vooral belangrijk dat een gezonde leefomgeving
één van de doelstellingen van de Omgevingswet is.’

VRIJHEID EN KANSEN

En juist omdat gezondheid expliciet als aandachtspunt wordt omgeschreven,
biedt dit GGD Twente en de 14 Twentse gemeenten de kans om meer gezondheids-
bevorderende aspecten in de ruimtelijke plannen op te nemen, zo verwacht Marja. ‘Eerder adviseerden we dergelijke plannen ook wel, maar door het vrijblijvende karakter kwamen ze minder goed van de grond.
De invoering van de Omgevingswet kan
hier verandering in brengen. Daarnaast
heeft de nieuwe wet verstrekkende gevolgen voor de ambtenaren op het gemeentehuis. De afdeling Ruimtelijke Ordening zal haar plannen bijvoorbeeld moeten gaan afstemmen met de afdelingen Publieke Gezondheid, Sport en Jeugd. Dat is in
het begin natuurlijk best een zoektocht
waarbij wij kunnen ondersteunen en adviseren. In mijn ogen biedt de Omgevingswet gemeenten meer bestuurlijke vrijheid én prachtige kansen op het gebied van een gezonde leefomgeving.’

‘SINDS FEBRUARI 2021 HEBBEN WE 6 KEER MET GEMEENTEN
EN KETENPARTNERS AAN DE OMGEVINGSTAFEL GEZETEN’

- Marja Elders

OVERLEG AAN DE OMGEVINGSTAFEL

Niet alleen de 14 Twentse gemeenten zullen moeten wennen aan het nieuwe speelveld. ‘Ook binnen GGD Twente is het belangrijk
dat de verschillende afdelingen nog meer gaan samenwerken, expertises bundelen
en uitdagingen GGD-breed aanpakken’, aldus Judith Waleczek. ‘Daarom werken
de adviseurs vanuit de afdelingen sinds
kort meer samen op het gebied van gezondheidsbescherming en gezond-
heidsbevordering.’ Marja Elders: ‘Daarnaast zijn we in 2021 samen de boer op gegaan om gemeenten te adviseren over de impact en kansen rondom de Omgevingswet. Sinds februari 2021 hebben we onder meer 6 keer met gemeenten en ketenpartners aan de Omgevingstafel gezeten (odtwente.nl) om alvast de randvoorwaarden en kansen voor gezondheid rondom ruimtelijke initiatieven op basis van de Omgevingswet te bespreken.’

JOGG – GEZONDE JEUGD, GEZONDE TOEKOMST

Het is niet zo dat GGD Twente door de komst van de Omgevingswet voor het eerst met andere partijen gaat samenwerken.
Die samenwerking zit hem ook al jaren
in de Bestuursagenda en Twente Koers, kaders van waaruit GGD Twente werkt.
Zo is Tessa Huisjes als adviseur Gezond-
heidsbevordering vanuit GGD Twente bijvoorbeeld regiocoördinator voor
JOGG: Gezonde jeugd, gezonde toekomst. ‘Deze aanpak helpt gemeenten, bedrijven
en organisaties om de transitie te maken
naar een maatschappij waarin de jeugd gezond kan opgroeien en iedereen kan meedoen. Hierbij wordt de verantwoordelijk-heid niet bij het individu gelegd, maar werken we collectief en domein overstijgend aan het gezonder maken van de leefomgeving. Zodat de gezonde keuze weer de makkelijke keuze wordt voor iedereen. Denk bijvoorbeeld
aan veilige speelmogelijkheden in de wijk, scholen die in het lesprogramma mentaal welbevinden bespreken en een gezonde sportomgeving. In de zomer van 2021
zijn we in Twente gestart met de JOGG-aanpak. Maar liefst 9 van de 14 gemeenten tekenden de samenwerkingsovereenkomst. Vorig jaar hebben we samen de ambities voor de regio vastgelegd en in 2022 sluit de 10e gemeente aan. Dat vind ik zeker een succes! Door regionaal te verbinden, slim te organiseren en het onderling delen van goede voorbeelden, ontstaat samenhang
en wordt de impact op de leefomgeving en
de gezondheid voor Twentenaren groter.’

‘DOOR SAMEN TE WERKEN
EN VAN ELKAAR TE LEREN, NEEMT HET AANTAL ROOK-

VRIJE PLEKKEN IN TWENTE 
TOE’

- Judith Waleczek

ROOKVRIJE GENERATIE

DE BEWEGING KOMT OP GANG

In samenwerking met de Twentse gemeenten adviseert Judith sportverenigingen, kinderopvanglocaties of bijvoorbeeld kinderboerderijen hoe ze een rookvrije omgeving kunnen realiseren. ‘Door samen
te werken en van elkaar te leren, neemt
het aantal rookvrije plekken in Twente toe.
Er is een echte beweging op gang gekomen. Steeds meer gemeenten, organisaties en inwoners nemen het initiatief om plekken rookvrij te maken, zoals sportverenigingen, speelplekken, entrees van gebouwen en bushaltes. Daarnaast wordt het voor rokers steeds duidelijker waar ze terecht kunnen voor passende ondersteuning bij het stoppen met roken. Tevens hebben zorgprofessionals handvatten ontvangen om het gesprek aan
te gaan en vervolgens goed te verwijzen
naar ondersteuningsmogelijkheden. Het is belangrijk roken bespreekbaar te maken
in de spreekkamer. Kortom, de rookvrije generatie breidt zich uit, waardoor rookvrij steeds meer de norm wordt.’

ADVISEREN, ONDERSTEUNEN, ENTHOUSIASMEREN, VERBINDEN ÉN FACILITEREN

Marja Elders sluit af. ‘Het gevolg van het Nationaal Preventie-akkoord, het coronavirus, de brede kijk op gezondheid en de Omgevingswet is dat de samenwerking tussen GGD Twente, de 14 Twentse gemeenten en andere ketenpartners veel intenser wordt. En dat is goed, want daardoor kunnen we ook echt werken aan gezondheid in plaats van ziekte, mede dankzij projecten als JOGG – Gezonde Jeugd, Gezonde Toekomst en Rookvrije Generatie. Bij een nieuw project gaan we zo snel mogelijk met elkaar in gesprek en zorgen we ervoor dat ook de inwoners in Twente zoveel mogelijk aan-sluiten. Het is mooi om te zien dat wij
als GGD Twente meerwaarde kunnen bieden door onze kennis en kunde te delen en zo gemeenten adviseren, ondersteunen, enthousiasmeren, faciliteren én verbinden. Samen zullen we legio kansen aangrijpen
om de gezondheid in Twente verder te verbeteren.’

‘DOOR ONZE KENNIS EN
KUNDE TE DELEN KUNNEN
WE GEMEENTEN ADVISEREN, ONDERSTEUNEN, ENTHOUSIASMEREN, FACILITEREN ÉN VERBINDEN’

- Marja Elders

Offline: This content can only be displayed when online.
Offline: This content can only be displayed when online.